Từ dòng sông Trà đến muôn phương Từ dòng sông Trà đến muôn phương
Có những vùng đất người ta nhớ bằng một bức tranh, một câu hát; còn Quảng Ngãi, người ta có thể nhớ bằng cả một hương vị. Một chút mặn mòi của biển, vị ngọt lành của sông, chút cay nồng của gia vị miền Trung và cái đậm đà trong từng món ăn dân dã… tất cả hòa quyện thành một hương vị rất riêng – hương vị của quê nhà.
Quảng Ngãi nằm bên biển Đông, nơi núi rừng, đồng bằng, sông ngòi và biển đảo cùng tạo nên một bức tranh thiên nhiên đa dạng. Từ dòng Trà Khúc hiền hòa đến vùng biển Sa Huỳnh, từ những làng quê bình dị đến đảo Lý Sơn đầy nắng gió, mỗi vùng đất lại góp một sản vật, một món ăn để làm nên bức tranh ẩm thực phong phú của xứ Quảng.
Đến Quảng Ngãi, du khách có thể bắt đầu hành trình khám phá bằng một món ăn rất đỗi dân dã – “Don”. Những con don nhỏ bé từ vùng sông nước được chế biến thành món ăn thanh ngọt, ăn cùng bánh tráng nướng và hành lá. Không cầu kỳ, nhưng một tô don nóng hổi lại có sức níu chân người thưởng thức bởi cái vị rất riêng của sông quê.
Rồi cá bống sông Trà – những con cá nhỏ được kho đậm đà với nước mắm, tiêu và gia vị. Cá săn chắc, thơm nồng, ăn cùng cơm nóng khiến một bữa cơm bình dị cũng trở thành ký ức khó quên.
Nếu don và cá bống mang hương vị của sông Trà, thì biển Quảng Ngãi lại đem đến những món hải sản tươi ngon và đậm vị biển. Đặc biệt, hành trình đến Lý Sơn sẽ càng trọn vẹn khi du khách thưởng thức những món ăn được chế biến từ sản vật đảo, cùng hương thơm đặc trưng của tỏi Lý Sơn – một sản vật đã trở thành niềm tự hào của người dân nơi đây.
Ẩm thực Quảng Ngãi còn có những món ăn dân dã gắn với tuổi thơ và đời sống thường ngày như ram bắp, bánh xèo, bánh bèo, các loại mắm truyền thống… Và khi rời Quảng Ngãi, nhiều người thường không quên mang theo những thức quà nhỏ như kẹo gương, mè xửng, đường phèn hay những sản vật đặc trưng của quê nhà.
Nhưng có lẽ điều đặc biệt nhất của ẩm thực Quảng Ngãi không nằm ở sự cầu kỳ. Đó chính là cái tình được gửi trong từng món ăn.
Một bữa cơm quê có thể chẳng có nhiều món, nhưng luôn có sự chân thành. Một tô don nóng có thể chẳng sang trọng, nhưng chứa cả hương vị của dòng sông. Một miếng cá bống kho đậm vị có thể gợi lại cả một miền ký ức. Và một món quà quê nhỏ bé đôi khi lại khiến người xa xứ nhớ quê đến nao lòng.
Bởi vậy, khám phá Quảng Ngãi không chỉ là đi qua những địa danh đẹp, ngắm biển xanh, tìm về những làng quê yên bình hay khám phá dấu tích văn hóa lâu đời. Đó còn là hành trình nếm một chút Quảng Ngãi, nghe một chút Quảng Ngãi và cảm nhận một chút Quảng Ngãi trong chính những điều bình dị nhất.
Có những người đến Quảng Ngãi vì tò mò về một vùng đất. Có người đến vì yêu biển đảo Lý Sơn. Có người tìm về bởi một món ăn, một người bạn, một kỷ niệm. Nhưng rồi khi rời đi, trong hành trang của họ thường có thêm một điều rất khó gọi tên: nỗi nhớ.
Và có lẽ chính vì thế mà lời mời gọi “Về Quảng Ngãi cùng em” không chỉ là lời mời đến một miền đất. Đó còn là lời mời trở về với hương vị quê nhà, với biển xanh, dòng sông, những món ăn dân dã và những con người chân tình.
Về Quảng Ngãi đi – để nghe biển kể chuyện, để sông Trà ngân nga câu hát, để thưởng thức một món quê và để rồi nhận ra rằng: có những hương vị chỉ cần một lần nếm thử, cả đời vẫn nhớ.
(NHƯ THỦY PHẠM – Nhà giáo – Doanh nhân)
