Từ dòng sông Trà đến muôn phương Từ dòng sông Trà đến muôn phương
Trong sắc xuân rực rỡ, làng quê chợt như bừng tỉnh. Từng con đường, từng mái nhà, từng hàng cau đều khoác lên mình tấm áo mới của đất trời. Những người con xa xứ nối nhau trở về mang theo hương vị nơi xa hoa cùng cái ấm nồng của đất mẹ, làm dâng lên niềm vui khôn tả của ngày sum họp. Những xúc cảm ấy chợt vỡ òa rồi lan ra khắp không gian…
Người già tất bật quét dọn, chăm sóc từng góc nhà, lau chùi từng cánh cửa gỗ đã ngả màu thời gian để đón con cháu trở về, còn trẻ con háo hức chờ mong từng bước chân thân thương, từng món quà, bộ quần áo mới làm rộn ràng không khí sum vầy nơi làng quê.
Giữa ngập tràn xuân ấy, ngôi nhà cấp bốn với tấm biển “Nhà Tình Nghĩa” vẫn yên ắng như mọi ngày. Cuối năm, các đoàn thể của tỉnh về ghé thăm bà Sáu, người Mẹ Việt Nam Anh hùng được Công an tỉnh phụng dưỡng. Mỗi khi nghe tiếng xe dừng trước ngõ, tôi lại vui mừng chạy ra mở rộng cánh cổng tre nghiêng ngả như muốn gửi trao tất cả sự mến khách của người con thôn quê. Tôi nhanh chân kéo ghế rồi ra vườn hái vài trái mận, trái ổi, ngồi sau nhà ăn ngon lành đợi khách về rồi lại vội vàng ra đóng cổng giúp bà.
Khi khách vừa đi, tôi thấy bà lặng lẽ bước đến bàn thờ, trong khói hương bay mờ, tôi thấy một tay bà vuốt ve di ảnh như người Mẹ đang âu yếm con mình, rồi lấy vạt áo lau nước mắt. Lúc ấy, tôi chỉ là một đứa trẻ vô tư chưa hiểu hết, nhưng trong ánh mắt buồn của bà, tôi cảm nhận được tấm lòng nặng trĩu thương nhớ. Tôi chạy đến, nắm lấy tay bà vô tư hỏi: “Bà Sáu ơi, cơm đã nấu chưa? Con đi học về đói quá!”.
Bà mỉm cười hiền hậu, bàn tay run run xoa đầu tôi, bà bước xuống bếp bê nồi cơm còn bốc khói đặt lên chiếc mâm đồng đã chuẩn bị sẵn, như thể đợi chờ tôi về để có cơm ngon. Bữa cơm giản dị nhưng chan chứa tình thương mà bà dành cho tôi mỗi ngày. Ăn xong, bà dặn dò: “Bây về cho heo gà ăn đi, rồi làm việc nhà, tối qua ngủ sớm, bà kể chuyện cho nghe”.
Trời chuyển mùa, tối về cái lạnh len lỏi, tôi ôm mền sang ngủ cùng bà, vì bà chỉ có cái mền mỏng không đủ giữ ấm. Chúng tôi nằm quấn lấy nhau trên chiếc chõng tre ọp ẹp, đầu tôi gối lên tay bà, tay tôi ôm bà. Bàn tay khô ráp của bà khẽ vuốt mái tóc ngắn của tôi, bà bắt đầu kể, giọng trầm buồn mà trìu mến, những câu chuyện về trận chiến gian khổ, về những hy sinh thầm lặng trong những đợt ta tấn công địch, kể về những ngày Tết lịch sử giữa bom đạn mà vẫn cầu nguyện cho hoà bình… Rồi bà ngưng lại, giọng nghẹn đi trong hơi thở. Tôi thấy vai bà run run, bàn tay khẽ đưa lên lau nước mắt. Tôi im lặng ôm bà, dần chìm vào giấc ngủ dịu êm giữa vòng tay bao bọc yêu thương.
Khi lớn lên, tôi mới thấu hiểu được phần nào: chiến tranh không chỉ là nỗi đau, là mất mát riêng của một con người, một gia đình mà còn là nỗi đau chung của người dân Việt Nam, xen lẫn trong đó là niềm tự hào của những người Mẹ có con không trở về vì hy sinh cho dân cho nước; và cũng còn đó nỗi chạnh lòng khi tết đến, xuân về không có người thân kề bên, không có tiếng trẻ con nô đùa bên mâm cơm đoàn viên.
Những ký ức ấy vẫn còn nguyên vẹn trong tôi, như ngọn lửa nhỏ cháy âm ỉ suốt năm tháng. Nó là minh chứng cho sự kiên cường, cho lòng yêu nước mãnh liệt và tình người không bao giờ tắt.
Khi những bông mai nở rộ trong sân nhà ai, cũng như bao người con xa quê khác, tôi lại muốn trở về nơi chốn quê nhà. Bởi tôi biết đấy là thời khắc mà ba mẹ mong chờ nhất, là lúc ta được sống lại với những kỷ niệm. Trong những phút giây sum vầy có mùi khói bếp, cùng nhau ngồi quanh nồi bánh chưng đang sôi với bao nụ cười của người thân, tôi biết mình đang hạnh phúc.
Và khi pháo hoa rực sáng khắp nơi, khi tiếng cười trẻ thơ vang vọng giữa đêm giao thừa, tôi lại nhớ về bà. Nhớ dáng bà ngồi bên bàn thờ, nhớ những lời dặn dò thấm đẫm tình cảm: “Bây nhớ phải ghi lòng tạc dạ công ơn của những người đã ngã xuống, để chúng ta có được mùa xuân ấm no…”.
Trong những phút giây sum vầy có mùi khói bếp, cùng nhau ngồi quanh nồi bánh chưng đang sôi với bao nụ cười của người thân, tôi biết mình đang hạnh phúc.
Lời bà không chỉ là câu nói, mà là lời nhắc nhở thiêng liêng, là niềm tự hào chan chứa trong tim mỗi người Việt. Mỗi hơi thở của mùa xuân, mỗi tia sáng đầu ngày đều mang theo linh hồn của biết bao trái tim đã ngừng đập trên mảnh đất này. Mùa xuân ấy sống mãi trong tim người con đất Việt, trong tình yêu quê hương, trong những câu chuyện bà kể và những giọt nước mắt âm thầm của người Mẹ Việt Nam Anh hùng.
Mùa xuân ấy còn ở lại không chỉ trong cánh cửa nhỏ có dòng chữ “Nhà Tình Nghĩa”, trong ánh mắt người mẹ chờ con, trong từng ngọn khói lam chiều trên mái ngói quê xưa. Mùa xuân ấy còn ở lại trong lòng người dân Việt, trong dòng chảy bất tận của lịch sử, trong khát vọng hoà bình và đoàn tụ.
Tôi khẽ hát về mùa xuân yêu thương trong sớm mai đây rất nhẹ: Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về/ mùa bình thường mùa vui nay đã về/ mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên… (Mùa xuân đầu tiên – Văn Cao).
Mùa xuân vẫn còn đó cùng đất trời. Mùa xuân vẫn còn đó trong từng câu chuyện của bà Sáu, trong hơi ấm yêu thương và luôn là biểu tượng trường tồn của tình yêu, niềm tin và lòng biết ơn sâu sắc dành cho quê hương đất nước.
