Từ dòng sông Trà đến muôn phương Từ dòng sông Trà đến muôn phương
Tôi sống xa nhà đã gần mười năm nay, học hành rồi đi làm, tất bật bộn bề với công việc. Thành phố cuốn tôi quay theo một cỗ máy vô hình để kiếm sống, tồn tại. Những khi nghĩ về gia đình, trong tôi hiện lên bao hình ảnh thân thương về Mẹ.
Mẹ tôi là một cô giáo dạy Văn. Có lẽ chất thơ văn thấm đẫm trái tim nên đời Mẹ luôn chịu thương chịu khó và hy sinh. Từ bé Mẹ đã được giáo dục để trở thành vợ đảm, mẹ hiền. Thời bao cấp, ngoài giờ lên lớp thì đan len, thêu thùa may vá là nghề tay trái của Mẹ. Lúc còn nhỏ hình ảnh Mẹ thoăn thoắt tay đan miệng khe khẽ hát những bài ca thời tiền chiến gợi cho tôi hình ảnh gia đình mà Mẹ là người giữ lửa. Có lần tôi hỏi:
– Sao Mẹ thêu đan giỏi thế?
Mẹ cười:
– Mẹ đã được học nữ công ở trưởng. Hồi đó, Mẹ học Nữ Trung học Quảng Ngãi, các cô giáo đã dạy Mẹ đấy!
Như khơi vào suối nguồn kỷ niệm, Mẹ kể về thời áo trắng với bao bạn bè, thầy cô bằng một giọng vui vẻ pha chút tự hào, như thể đó là trường Đại học Cambridge, Harvard vậy!
Hai chị em tôi lớn lên trong vòng tay yêu thương của Mẹ, quấn quýt bên Mẹ. Bài thơ tôi thuộc và yêu thích nhất hồi học Cấp Hai là bài Thương vợ của Trần Tế Xương. Tôi tìm thấy ở Mẹ nỗi vất vả, nhọc nhằn của bà Tú và nhiều lần tự hỏi: Mẹ và bà Tú Xương – ai khổ hơn ai? Với vóc dáng nhỏ bé nhưng Mẹ gồng trên vai cả gánh nặng gia đình: Làm việc luôn tay: soạn bài, chấm bài rồi chợ búa, cơm nước, giặt giũ … Phút thư giãn của Mẹ là thêu đan, trồng rau, tưới hoa…, mọi việc cứ như lập trình trong Mẹ từ bao giờ. Bận bịu là vậy nhưng Mẹ không cáu gắt, buồn rầu, đôi mắt lấp lánh và nụ cười an nhiên ở Mẹ thân thiết, gần gũi với tôi biết bao! Bố tôi mải mê công việc với những tiệc tùng, nhậu nhẹt cùng bạn bè, những chuyến chơi xa , những ván cờ quên ăn mất ngủ …mà lãng quên nhiệm vụ với gia đình. Mẹ nuốt buồn đau vào lòng theo Gia huấn ca của Nguyễn Trãi: “Dù no dù đói cho tươi/ Khoan ăn bớt ngủ liệu bề lo toan”.
Qua thời mở cửa, đời sống xã hội khá hơn, Mẹ kiếm thêm thu nhập bằng việc dạy thêm, dạy kèm. Buổi sáng Mẹ dạy ở trường, chiều và tối ở nhà, ngày chủ nhật Mẹ lóc cóc đạp xe đến tư gia kèm thêm. Như con ong cần mẫn Mẹ tích cóp, thắt lưng buộc bụng để nuôi hai chị em tôi ăn học và xây nhà. Mẹ tôi là thế đấy, luôn là trụ cột chống đỡ, gìn giữ gia đình.
Mẹ & tổ ong ruồi – minh hoạ AI
Đặc biệt, Mẹ rất thích trồng rau và hoa. Mảnh sân thượng nhà tôi chỉ độ hai chục mét vuông nhưng Mẹ trồng nhiều loại hoa: cây nguyệt quế xanh um, phô những bông hoa trắng muốt đưa hương thơm ngát, mấy chậu lan tím, địa lan và hai khóm hồng nhung tươi thắm. Bên trên cái vòm cong cong xanh mướt giàn mướp hương đung đưa quả. Ngắm thật thích mắt! Kỳ diệu làm sao, trên sân thượng ngôi nhà nhỏ ở thành phố đầy nắng và gió ấy hoa và rau vẫn mượt mà toả hương và vẫn cho bố con tôi những bát canh ngọt lành. Bạn bè, khách khứa đến chơi nhà đều thích ngồi xích đu ngắm khu vườn của Mẹ. Bao nhiêu năm tháng đi qua, trong tôi khu vườn của Mẹ vẫn đậm nét với biết bao thơ mộng êm đềm.
Như cũng yêu thích khoảng trời riêng của Mẹ, dưới giàn mướp hương lủng lẳng tổ ong ruồi. Tổ ong hình thành và phát triển nhanh. Ban đầu bằng cái đĩa con con, tuần sau bằng miệng tô, độ vài tháng đã có kích cỡ một cái mẹt lớn. Lũ ong ruồi bé nhỏ rù rì đôi cánh mỏng cần cù góp mật xây tổ. Ngắm nhìn tổ ong, ta mới hiểu phần nào những tính cách đáng yêu của loài côn trùng cần mẫn này.
Từ tinh mơ chúng toả đi muôn nơi để tìm mật hoa. Với thân hình bé xíu, mỗi ngày cả đàn chúng mang về được giọt mật chưa nhỉ? – tôi tự hỏi. Lũ ong thợ hầu như không nghỉ ngơi, miệt mài xây tổ. Những “ kiến trúc sư “ ấy thiết kế ngôi nhà của chúng thành hàng ngàn ngăn nhỏ hình lục giác màu vàng mơ khéo léo và xinh xắn. Lũ ong bay ra bay vào làm sinh động thêm mảnh sân của Mẹ. Chỉ ít lâu , bên dưới tổ ong căng mọng một bọng mật vàng óng. Mẹ tôi quý tổ ong lắm! Có người tình nguyện lấy mật giúp, nhưng Mẹ không đồng ý. Mẹ thương chúng đến nỗi có hôm trời mưa, Mẹ loay hoay tìm cách che chắn, không ngờ bị chích một vết ở tay. Nhìn vết chích sưng đỏ, tôi vội tìm vôi ăn trầu bôi cho Mẹ, rồi xót xa nói dỗi:
-Mẹ thương chúng cho lắm vào. Phá tổ ong đi Mẹ!
Mẹ cười hiền hậu, bao dung:
– Mẹ sẽ hết đau nhanh thôi. Đừng có ý nghĩ ấy, con ạ! Lũ ong yêu quý, gìn giữ tổ chúng như thế, đáng để chúng ta suy nghĩ học tập.
Tôi ngạc nhiên nhìn Mẹ. Hình như với Mẹ tổ ong ruồi đã thân thiết gần gũi vô cùng .
Cuối hè năm ấy, ngoại tôi bị bệnh . Mẹ được tin vội vã về quê chăm sóc.Trong những ngày Mẹ vắng nhà, một cơn bão tràn qua. Mưa như trút nước, gió ào ào rít mạnh từng cơn làm gãy cành, bật gốc vài cây to trên hè phố. Mưa to gió lớn, tôi chỉ có thể ngắm mảnh sân của Mẹ qua cửa kính và băn khoăn tự hỏi: Liệu tổ ong có trụ được với cơn bão này không?
Sau hai ngày đêm mưa gió, sang ngày thứ ba bầu trời xanh trở lại. Tôi thu dọn những cành cây gãy, lá rụng, hoa tàn vương vãi khắp sân. Tổ ong ruồi vẫn còn đó, lủng lẳng dưới giàn mướp. Ánh nắng chan hoà khiến tôi nhìn rõ cả đàn ong đang bám chặt và bất động bên ngoài tổ. Tất cả bọn chúng đang lả đi vì đói và mệt. Tôi sững sờ kinh ngạc: Lũ ong bé nhỏ đã đậu sát vào nhau xòe đôi cánh bé tí mong manh đem thân giữ tổ để chống lại gió mưa, bão táp. Một nỗi xúc động dâng tràn, đôi môi run run, bằng giọng rưng rưng tôi gọi thầm hai tiếng: Mẹ ơi!
