Từ dòng sông Trà đến muôn phương Từ dòng sông Trà đến muôn phương
Cá bống kho tiêu, là món ngon trong nỗi nhớ bao người Quảng Ngãi xa quê – Ảnh AI
Xa quê, trời mưa rả rích. Nhìn ra cửa sổ, nhớ thời con nít dầm mưa, nhớ những món quê dân dã… Trong rất nhiều món quê ấy, tui thèm nhứt là cá bống sông Trà.
Những khi trời lạnh, bưng tô cơm trắng nóng hổi, thêm mấy con cá bống kho tiêu… ta núa (*), chỉ nghĩ tới thôi, mà nước miếng đã chực trào ra khỏi miệng.
Trà Khúc là một trong những con sông lớn nhứt của Quảng Ngãi, nghe nói dài hơn 135 cây số. Sông có nhiều loại cá ngon, như cá niên ở khúc thượng nguồn, nhưng tui thì tui chỉ ưng cá bống. Cá bống ở đây nhỏ xíu, cỡ đầu chiếc đũa, mình có mấy đốm đen đen. Cá mới bắt lên thường còn sống, thịt săn và chắc.
Muốn làm món cá bống kho tiêu ngon, nhất định phải có mắm ngon, tỏi Lý Sơn, chút đường cát trắng, tiêu sọ và mấy trái ớt sim. Tui nghe người ta nói cá bống phải rim bằng cái trách mới đúng điệu, mà nhà tui hồi giờ dùng nồi nhôm dày vẫn thấy ngon.
Cá đem xát chút muối thiệt nhẹ tay, rửa sạch rồi để cho ráo. Phi hành tỏi cho thiệt thơm, đổ cá vô, lúc đầu đảo nhẹ tay. Cho thêm xíu mắm, xíu bột nêm, xíu màu đường cát thắng, một ít tiêu sọ, rồi rải vô hơn chục trái ớt sim. Đậy nắp, để lửa riu riu. Tui gần như không bao giờ đổ thêm nước.
Sau gần một tiếng, mở nắp nồi ra, mùi tiêu, mùi mắm, mùi cá nóng hổi xông thẳng vô mũi. Mấy con cá lúc này hơi co queo lại, thịt dai dai, bùi bùi mà vẫn mềm; có chút ngọt, chút mặn, chút cay, thơm thơm… đủ thứ mùi vị quyện vô nhau.
Gắp một đũa bỏ lên chén cơm nóng, ta núa, ăn mà nó hao cơm gì đâu. Có những lần tui chỉ ăn mỗi món này mà hết năm, sáu chén cơm hồi nào không hay.
Phần còn lại tui bỏ vô thẩu thủy tinh, cất trong tủ lạnh, coi như báu vật. Gặp mấy ngày mưa là lôi ra ăn. Có những ngày tiếp khách đến rã rời, không ăn gì nổi, nhìn món chi cũng ngán. Vậy mà chỉ cần một chén cháo trắng nóng với vài con cá bống là tự nhiên thấy ngon lành trở lại.
Tôi xa quê đã hơn hai mươi năm, nhưng trong tủ lạnh gần như chưa bao giờ thiếu một thẩu cá bống. Cái mùi, cái vị của nó không lẫn vô đâu được.
Có lẽ bởi thứ tui cất trong cái thẩu nhỏ đó không chỉ là mấy con cá bống kho tiêu.
Mà là một chút Quảng Ngãi.
Một chút tuổi thơ.
Và một thứ mùi vị của quê nhà mà đi bao nhiêu năm rồi, mình cũng không quên được.
Tác giả là Tiến sĩ – Luật sư – Giảng viên thỉnh giảng – Chuyên gia tư vấn đưa chuỗi cung ứng về VN…; là người quê Đức Phổ – Quảng Ngãi, hiện sống và làm việc tại TP.HCM.
(*) Núa = nói (phát âm giọng Quảng Ngãi)
