Vía đất – Chùm thơ của Võ Văn Hân

Giữa những người trẻ ở Gia Nghĩa như Trần Ngọc Khánh Dư, Ngô Thuý Nga, Nguyễn Quốc Học, Thuỷ Vũ…; thì Võ Văn Hân như một… bố già.

Nhưng ông chơi với bọn trẻ không phải để… dối già, cũng không phải để được công kênh chiếu trên.

Đồ chừng rằng, ông thích chơi với người trẻ, ngoài sự san sẻ, còn là cách “đi tìm thời gian đã mất”, ngoài phục hồi vùng sống là thoả sức những giấc mơ thơ.

Nhưng Võ Văn Hân “chơi thơ” là có ý thức tìm tòi cái mới, chứ không nệ vào những “xếp vần” xưa cũ.

Những Chiêng. Những Ngân. Những Đất Nước Gió Lửa. Những Nậm. Những Nung. Từng thứ một, như phiến cổ thạch gõ vào để vọng lời tri âm. Nếu đọc thơ Võ Văn Hân, theo cách gõ vào từng câu chữ như thế thì sẽ thấy đây là một giọng thơ đầy nội lực.

Điều quan trọng hơn hết, là Võ Văn Hân vẫn đang “nghiệm sinh” nghĩa là đang sống và đang viết. Nghĩa là còn mải miết. Trên con đường trước mặt.

NQN

 

Nhà thơ Võ Văn Hân (Gia Nghĩa – Đắk Nông cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng) tác giả của tác tập thơ: Đồng vọng (2023), Đợi tri âm (2024) và Nghiệm sinh (2026)

Tháng Chạp

 

Tháng Chạp màu hổ phách khô dòn

hạt cỏ trốn nắng ngủ mê

lang thang mặt trời dã quỳ vàng gió núi

 

Serépok ngược nước xuôi ngàn

con dốc nhoài ôm ngọn gió đi hoang

rừng khoác y vàng

điệp trùng quán tưởng

 

 

năng lượng gốc truyền thừa từ kỷ tạo sơn

nham thạch phong hóa

tinh túy đất trời vị đắng hương cà phê

vẽ bùa tháng Chạp

 

nắng rót mật vào ngày tháng Chạp

ngực em gái dậy thì

đêm tĩnh vật

hoài thai

 

mầm khát mơ xuân

nụ tháng Giêng hé trên cành định trực

tháng Chạp căng tròn – tháng Chạp ngụ ngôn.

Nhà thơ Võ Văn Hân (giữa) trong một chuyến đi điền dã 

Mùa vàng

 

Tiền sử khắc vào vách hang C.8*

gởi đá mai sau

theo bước chân triệu năm hồng thủy

 

người Mông người Tày người Nùng… về núi Nâm Nung

với rừng nham thạch

gieo hạt ước mơ

 

mầm hạnh phúc lớn trên lưng đá

hoa bắp lay ngọn sóng K’rông Nô

lúa cúi đầu nhớ ơn người mở đất

 

ta gặt nụ cười

duyên dáng ước mơ rơm rạ

giọt nắng bâng khâng trên má em hường.

————

*Hang đá bazan, hệ thống hang động núi lửa Chưb’luk,( K’rông Nô- Đắk Nông)

 nơi tìm thấy di cốt hóa thạch của người tiền sử.

 

Âm điệu Bu noong

 

Nung k’roanh* gọi trăng lên núi

đêm cúng yàng

mừng lúa

lửa reo

 

Chiêng mẹ gọi đàn

chiêng dì. chiêng cô. chiêng con. chiêng cháu chắt

ngân trong gió

dài theo suối

dài hơn cả đời người Bu noong

thập thùng

rung mái nhà dài

rung vách núi Tà Đùng sương trăng cổ tích

 

Ché rượu thơm men rừng đứng ngồi bên cây nêu

cần trúc vít cong bầu trời

cộng cảm

sắc màu thổ cẩm

đất – nước – gió – lửa tương sinh

tiếng chiêng gọi yàng thần thánh

nhịp chân

vòng xoang

ngực trần sơn nữ…

 

G’lung** nghiêng

núi nghiêng

đồi nghiêng

nụ cười nghiêng đong đưa mắt lửa

Nau M’prinh*** xao xuyến tim rừng

trăng say gối đầu xuống núi

lửa ngủ

cần rượu còn trao tay

 

chiêng gọi nữ thần mặt trời

gọi gió

gọi mưa

hồn mẹ lúa thiêng đêm lễ hội

tiếng nung

nhịp chiêng

ngọn lửa

mẫu hệ truyền thừa âm điệu Bu noong.

*Tù và của già làng

** Ché quý ủ rượu cần dùng cuSng Yàng

***. Hát giao duyên trai gái  (Dân ca Bu Noong)

 

Phố hoa vàng Gia Nghĩa 

Vía đất

                    Chuyện rừng vàng…

 

Rừng huơ hoác lở loét oan khiên

đất xiêu hồn bạt vía

chim non xa đàn lạc mẹ, con cheo con dúi mồ côi.

 

Thác khô

đá thâm oán hờn

con mang tác tiếng li hương…

 

Mẹ thiên nhiên nổi giận.

 

Mưa

vũ thủy hợp lưu phẫn nộ

cuốn trôi mưu kế vĩ cuồng.

 

Nắng

tia cực tím thiêu đốt báo thù

hóa vàng liên kết bầy đàn nhiễu nhương ích kỉ.

 

Gió

quăng quật tan tác

cuốn phăng toan tính phe nhóm kim tiền.

 

Học phí máu bài học… thuận thiên.

 

Ơn vía đất

hạt cỏ hiện sinh siêu tưởng

hoài thai trong thân xác mẹ hoang tàn

vươn mần sống … khâu vá nỗi đau của đất.

 

Huyền thoại sinh tồn

khát vọng Bu nong

huyền thoại sinh tồn

phồn sinh Cao Nguyên

 

              Tuy Đức  2018 – Gia Nghĩa 2024

 

Lời ru của núi           

       

H’Juel à! H’Juel ơi…

sữa mẹ chắt chiu từ cỏ đại ngàn

nuôi em hồng ngực núi

mặt trời thả nắng gió thảo nguyên

 

vai núi Tà Đùng treo vầng trăng quen

treo vầng trăng lạ

mẹ về khoác áo cỏ hoa

dã quỳ ngậm nắng mật

mớm môi em bà hát Ot N’rong*

 

cô gái Bu noong

múa lửa mặt trời hát lời bazan thả gió

hoa rừng lạc phố vòng vo

 

H’Juel à! H’Juel ơi…

bến nước đầu bon vẽ màu đứng màu ngồi thổ cẩm

ngực bà gợi lời nhắc nhở

bếp lửa chiều thức đợi bình minh

 

gà rừng sau bon gọi em

bụng núi Tà Đùng lắng sương làm sữa

bóng núi nặng lời ru

chờ em

anh thả mây trời xuống thác

 

H’Juel à! H’Juel ơi…!

———-

*Sử thi M’nông