Về quê theo cách của những người thầy thuốc!

LÊ QUANG VŨ

Có một kiểu nhớ quê rất lặng. Không phải nhớ bằng câu nói, cũng không phải bằng những lần về rộn ràng, mà nhớ bằng nghề. Tôi gặp những người Quảng Ngãi như vậy trong bệnh viện ở TP.HCM. Ca trực dày, áp lực nặng, nhưng hễ có ai nhắc tới quê – một ca bệnh ở Ba Tơ, một người từ Đức Phổ vào, một cú điện thoại nhờ tư vấn… là họ lắng nghe rất kỹ. Không phải vì họ “bao đồng”. Mà vì đó là quê hương!

Sau khi hình thành, Câu lạc bộ liên tục có những chuyến về quê với những việc làm ý nghĩa

KHI NGƯỜI LÀM NGHỀ Y – DƯỢC TỤ LẠI

Câu lạc bộ (CLB) Y – Dược Quảng Ngãi tại TP.HCM ra đời trong hoàn cảnh khá “lạ”: Không phải từ một ý tưởng lớn, mà từ rất nhiều cuộc gọi nhỏ. Người này hỏi người kia: “Ca này nên vào đâu?”, “Bệnh này có cần chuyển tuyến không?”, “Ở quê, bệnh viện đang thiếu cái này, có ai kết nối giúp được không?”…

Lâu dần, những người làm nghề y – dược là người Quảng Ngãi ở TP.HCM nhận ra: Nếu mỗi người làm một chút thì rất vất vả, nhưng nếu tụ lại, sẽ đỡ hơn cho cả mình lẫn người khác.

Tháng 3/2024, CLB chính thức ra mắt, trực thuộc Hội Đồng hương Quảng Ngãi tại TP.HCM. Báo chí gọi đó là một dấu mốc. Nhưng với những người trong cuộc, nó giống một lời hẹn: “Tụ lại cho đàng hoàng”.

CLB không ồn ào dù có đến hai trăm thành viên. Bác sĩ, dược sĩ, người làm nghiên cứu, người đang ở bệnh viện, người ở doanh nghiệp dược, doanh nghiệp y tế… Họ không tụ lại để sinh hoạt cho vui. Họ tụ lại vì cùng một “cảm giác”: Làm nghề ở thành phố lớn, nhưng không muốn đứt sợi dây với quê.

Ba việc được nói tới nhiều nhất, và cũng là ba việc họ làm đều nhất: Giúp nhau trong nghề. Giúp bà con Quảng Ngãi khi chữa bệnh ở TP.HCM. Và tìm cách kéo những gì mình có – chuyên môn, kỹ thuật, mối quan hệ – về lại quê nhà, về với đồng bào quê hương… Không phải bằng khẩu hiệu. Mà bằng việc cụ thể. NHỮNG

CHUYẾN VỀ KHÔNG CÓ SÂN KHẤU

Báo chí đã viết nhiều về những chuyến khám chữa bệnh miễn phí của các đoàn bác sĩ người Quảng Ngãi. Ba Tơ, Sơn Tịnh, Phổ Phong, Miền núi, Miền biển… Nhưng nếu ai đi theo họ, sẽ thấy đó không phải những chuyến “làm chương trình”.

Buổi sáng dựng bàn khám. Phát thuốc. Buổi trưa ăn vội. Buổi chiều soi kết quả… Có những ca, không giải quyết được ngay. Nhưng bác sĩ ngồi lại, giải thích kỹ, viết rõ tuyến điều trị, dặn dò cẩn thận. Có khi còn gọi điện cho đồng nghiệp ở tuyến trên: “Mai có người quê tui vô, nhờ coi giúp”.

Báo Nhân Dân từng dẫn lời một bác sĩ trong đoàn: Về quê không chỉ để khám bệnh, cấp thuốc, mà để tư vấn cho người dân biết mình nên đi đâu, điều trị thế nào cho đúng. Nghe thì đơn giản. Nhưng ai từng lạc giữa các tuyến bệnh viện mới hiểu: Đi đúng chỗ có khi quyết định cả một đời người.

Ở giữa những mối kết nối đó, có một người thường được nhắc tới: Bác sĩ Hoàng Vân. Anh làm ở Khoa Chấn thương sọ não, Bệnh viện Chợ Rẫy. Nơi mà mỗi ca trực đều gắn với thời gian tính bằng giây. Sai một nhịp là mất một mạng người.

Anh là người Đức Phổ. Từng làm việc ở quê. Từng hiểu bệnh viện tuyến tỉnh thiếu gì, khó ở đâu. Rồi đi xa. Học thêm. Làm nghề sâu hơn. Nhưng không quên cảm giác của những ngày ở quê: Bệnh nhân nhiều khi không thiếu ý chí sống, mà thiếu một cánh cửa để gõ đúng.

Người ta hay nhắc câu nói của anh: “Yêu là sống!”.

Trong các vai trò – bác sĩ, Chủ nhiệm CLB Y – Dược, người làm công tác đồng hương – anh chọn một chữ xuyên suốt: Kết nối. Kết nối bác sĩ với bác sĩ. Kết nối bệnh viện với bệnh viện. Kết nối người bệnh với đúng nơi họ cần đến. Kết nối để giảm bớt một đoạn đường vòng cho người bệnh.

QUÊ NHÀ, NHÌN TỪ SÀI GÒN

Có một điều dễ thấy: Người Quảng Ngãi làm nghề y ở Sài Gòn không nói nhiều về “cống hiến”. Họ nói về ca bệnh. Về tuyến điều trị. Về việc quê mình thiếu bác sĩ chuyên khoa nào, thiếu thiết bị gì, thiếu một mắt xích nào trong hệ thống…

CLB đó, theo chúng tôi, suy cho tận cùng, là cái mốc, để những câu chuyện đó không rơi rớt. Để mỗi người không phải làm một mình. Và để quê nhà không chỉ được nhớ tới vào dịp lễ, mà được nghĩ tới trong từng bước đi nghề nghiệp.

Năm 2026, ngành y tế bước vào một giai đoạn tổ chức lại, nhất là ở tuyến phường – xã, với nhiều mô hình mới đang hình thành. Với CLB Y – Dược Quảng Ngãi tại TP.HCM, đây là thời điểm để đi thực tế, nhìn tận nơi, để hiểu rõ vai trò của y tế cơ sở trong bối cảnh mới, từ đó tính chuyện hỗ trợ chuyên môn sát hơn.

Câu lạc bộ Y – Dược Quảng Ngãi tại TP.HCM chính thức ra mắt vào ngày 17/3/2024

CLB tiếp tục đồng hành cùng Bệnh viện Đa khoa tỉnh, CLB thầy thuốc trẻ Quảng Ngãi trong các hoạt động khám, chữa bệnh cho bà con vùng sâu, vùng xa. Không chỉ là những chuyến về theo đợt, mà là sự chia sẻ nghề nghiệp, tư vấn tuyến điều trị và kết nối nguồn lực lâu dài…

Một hướng đi khác được tính tới là kết nối y tế tư nhân. CLB sẽ làm cầu nối giữa các bệnh viện, phòng khám tư nhân tại TP.HCM với các cơ sở y tế tư nhân ở Quảng Ngãi, để chia sẻ kinh nghiệm quản trị, nâng chất lượng khám chữa bệnh, phù hợp với định hướng chung của tỉnh và tinh thần “Trở về cùng vươn xa”.

Những dự tính ấy của CLB đặt trên một nền tảng đang lớn dần. Năm 2025, đội ngũ bác sĩ quê Quảng Ngãi ghi nhận thêm nhiều phó giáo sư, tiến sĩ, trưởng – phó khoa, lãnh đạo bệnh viện và phòng khám tại TP.HCM (mới). Điều đó cho thấy nguồn lực đã chín hơn, và việc hướng về quê nhà, trong thời gian tới, có điều kiện để đi xa hơn và đi chắc hơn!