
Mình gom hết thảy yêu thương và nhung nhớ, cẩn thận gấp lại từng chút một, cất vào ngăn kéo sâu nhất của trái tim. Không phải vì mình muốn quên, mà vì mình biết, chỉ cần mùi Tết vừa chạm ngõ như mùi lá dong, mùi khói bếp, mùi nhang trầm mà thiếu ba thôi, thì Tết trong mình sẽ trống vắng đến lạ. Mình không muốn để nỗi trống trải ấy lan ra ngoài, bởi má mình cũng cần có Tết, cần có niềm vui, cần được gói trọn ký ức về ba trong một mâm cúng tươm tất, đủ đầy những món mà ba từng thích, từng ăn rất chậm, rất kỹ, rất trân trọng.
Mình nhớ ba quay quắt. Không hẳn vì ba không còn hiện diện, mà bởi từ nay, chẳng còn ai nhắc mình mỗi bận Xuân về, bằng giọng quen thuộc đến mức ngày xưa nghe hoài thành ra quên mất để ý: “Ủa, con mua vé tàu chưa?”, “Nhớ mang theo áo lạnh nghen, năm nay lạnh lắm đó”. “Con có thích thịt muối không? Loại nhiều mỡ hay ít mỡ?”… Những câu hỏi tưởng chừng vụn vặt ấy, giờ nghĩ lại mới thấy, đó là cách ba yêu thương tụi mình, âm thầm, chi li, không màu mè nhưng đủ đầy.
Trời ơi, nồi bánh tét có ba lúc nào cũng như hoành tráng hơn. Lửa bếp bừng sáng hơn, nồi bánh sôi đều hơn, gạo nếp cũng chín rục hơn. Có lẽ vì đôi bàn tay ba chai sạn cả đời lao động, nên ba luôn chọn được những khúc củi to, chắc, cháy lâu, đủ để giữ lửa qua suốt đêm dài. Ba ít nói, nhưng mỗi lần châm thêm củi, chỉnh lại bếp, là cả gian bếp như có thêm sức sống.
Rồi cũng chính đôi bàn tay thô kệch ấy, không hiểu sao khi xếp giấy xoè cánh quạt nơi lư hương lại khéo léo đến lạ: tỉ mỉ, ngay ngắn, có cả thẩm mỹ. Ba luôn là người nhắc tụi mình: “Có thờ có thiêng, có kiêng có lành.” Lời ba dặn, theo năm tháng, dần trở thành nếp sống, thành sự cẩn trọng hiền lành mỗi khi Tết về, mỗi khi gia đình quây quần đủ mặt.
Ngoài đầu ngõ, hoa vạn thọ vàng rực, nhành mãn đình hồng, cây thược dược vẫn được xếp hàng dọc ngay ngắn. Ngày xưa ba làm, bây giờ con làm, nhưng con luôn có cảm giác Ba đang đứng đâu đó phía sau, nhìn vào, im lặng, rồi gật đầu một cái rất khẽ, cái gật đầu mà chỉ cần nghĩ tới thôi, lòng con đã thấy yên.
Tết này, con sẽ mang ba theo từ Sài Gòn về quê. Không phải mang bằng hành lý, mà mang bằng ký ức, bằng thương nhớ. Nhìn hình ba trên bàn thờ nhà con, tự nhiên thấy lòng ấm áp lạ thường, cứ như ba vẫn đang ở cạnh con, vẫn lặng lẽ dõi theo chuẩn bị mâm cúng, con thấy trong từng động tác của má không chỉ là nhớ, mà còn là sự biết ơn. Biết ơn vì đã có ba trong đời. Biết ơn vì quãng đường chung ấy, dù vất vả, nhưng đủ đầy nghĩa tình. từng bước con đi, từng lần con loay hoay giữa đời nhiều áp lực. Con vẫn nghe rất rõ tiếng ba, chậm rãi, trầm tĩnh: “Phải điềm tĩnh nghe con”. “Nhẫn nhịn một chút”. “Giả dại mà qua cửa ải nghen con”… Mỗi lần con sụt sùi vì công việc, vì những ngày mệt mỏi không biết tỏ cùng ai, con lại nhớ tới ba, để tự nhắc mình chậm lại, mềm lại, và vững vàng hơn.
Với má, kỳ lạ thay, mỗi lần nhắc tới ba, mắt không chỉ có buồn. Má hay cười – nụ cười rất nhẹ, rất hiền. Má bảo, nghĩ về ba là nghĩ về một quãng đường dài đã đi cùng nhau, trọn vẹn và không nuối tiếc. Má nhớ những năm tháng nghèo khó, hai người cùng gánh gồng, cùng chịu đựng, cùng nuôi con lớn lên bằng những ngày lam lũ nhưng đầy thương yêu. Má nhớ cả những lúc ba khó tính, lầm lì, ít nói, nhưng lúc nào cũng đứng về phía má, âm thầm che chắn cho gia đình.
Má hay nói: “Ba tụi con sống tử tế, sống tròn vai. Má đi với ba tới chừng đó là đủ rồi”.
Nghe má nói vậy, lòng con vừa se lại, vừa thấy yên. Hóa ra, trong nỗi nhớ có buồn, vẫn có một niềm hạnh phúc rất sâu, hạnh phúc vì đã được đồng hành, được thương yêu, được đi hết một đời người bên nhau.
Những ngày giáp Tết, nhìn Má loay hoay lau dọn bàn thờ, Tết này vắng ba. Nhà vẫn đông, mâm cỗ vẫn đủ, hương vẫn trầm. Chỉ thiếu đi một người hay ngồi lặng lẽ bên bếp lửa. Nhưng hình như, ba chưa từng rời xa. Ba vẫn ở đó, trong nếp nhà, trong lời dặn dò, trong ký ức của má, và trong cách tụi con học cách làm người, mỗi độ Xuân về.
Tết này vắng ba. Con đã biết tự giữ lửa, tự nhắc mình điềm tĩnh, nhẫn nhịn mà sống cho tử tế như cách ba vẫn âm thầm bên con suốt một đời.
TRANG ỚT

Từ dòng sông Trà đến muôn phương Từ dòng sông Trà đến muôn phương